Warning: count(): Parameter must be an array or an object that implements Countable in /wp-content/plugins/fresh-custom-code/bootstrap/pluginClass.php on line 116

Demonologia Starego Testamentu: Shedim oraz Se’irim

Demonologia określana jest jako nauka podejmująca problem genezy istot zwanych demonami, a w szczególności ich roli w ludzkich systemach religijnych.

 

Sam termin wywodzi się z połączenia dwóch greckich słów: daimon (ten który coś rozdziela lub przydziela) oraz logos (nauka). Słowo daimon nie posiadało pierwotnie negatywnego znaczenia, gdyż oznaczało głównie duchy opiekuńcze (niektóre o dobrym usposobieniu, niektóre o złym). Wraz z upływem czasu termin ten zaczął posiadać złowrogi charakter, którego skutek widzimy dziś w świadomości ludzkiej. Przedmiotem badań demonologii są więc złe lub też negatywne dla ludzi istoty.

Stary Testament jest ogromnym źródłem informacji o wierzeniach judaistycznych, przy czym stanowi ważny przedmiot badań demonologii. W pismach znaleźć można szczątkowe informacje o wielu klasach złych istot uprzykrzających życie ówczesnym ludom. Jednymi z najważniejszych, gdyż występujących w Starym Testamencie najczęściej, są dwa rodzaje złych duchów: Shedim oraz Se’irim.

Shedim

Określenie Shedim występuje zawsze w liczbie mnogiej, dlatego jest tłumaczone jako „duchy” lub „złe duchy”. Starotestamentowa Księga Powtórzonego Prawa wspomina o tych istotach w następujący sposób:

,,Złym duchom (hebr. Shedim) składają ofiary, nie Bogu. Bogom, których oni nie znają, nowym, świeżo przybyłym – nie służyli im wasi przodkowie” Księga Powtórzonego Prawa

Księga Powtórzonego Prawa zaznacza zbiorczy charakter tych istot. Ponadto sugeruje ona, iż istniał jakiś lokalny kult, w którym Shedim pełniły rolę bożków. Warto zaznaczyć kontekst tej wypowiedzi: Żydzi odeszli od swojego Boga (YHVH) na rzecz czczenia niejasno określonych złych istot, których imion nie znamy, poza niejasną informacją sugerującą ich naturę.

Kolejna wzmianka występująca w Starym Testamencie znajduje się w Księdze Psalmów:

,, I składali w ofierze swych synów i swoje córki złym duchom”.ii Księdze Psalmów

Lud Izraela, mieszając się z lokalnymi pogańskimi społecznościami, przejął ich obrządki i rozpoczął praktyki kultowe dla złych duchów (Shedim). Jak pokazuje Księga Kapłańska był to krwawy kult, w którym były składane ofiary z ludzi.

Co ciekawe, niektóre współczesne translacje słowa „Shedim” bazują na akadyjskim słowie „Shedu”, oznaczającym dobre lub złe istoty lokalne.iii Shedu czasami pełniły funkcje duchów opiekuńczych lub domowych, ale także tych wrogich dla ludzi istot. Znane były zarówno z niszczycielskiej siły dla przeciwników, jak i łaskawości dla swoich kultystów. Możliwym jest, że Shedim oraz Shedu posiadają dwoistą naturę, która w różnych sytuacjach przejawia się w odmienny sposób.

Chasydzka demonologia zawiera przekaz, jakoby Shedim powstały poprzez unię archanioła Azazela z ludzką kobietą zwaną Naamahiv. Istoty powstałe z takiego połączenia mogły przejawiać dwoistość cech, gdzie boska natura anioła została wymieszana z ziemską naturą ludzką. Talmudyczne pisma zdają się potwierdzać tą hipotezę, gdyż istnieje opis Shedim jako istot posiadających ludzką formę, spożywających posiłki oraz pijących wodę jak człowiek.v

Upadły anioł Azazel w Dictionnaire Infernal (Collin de Plancy), źródło obrazka: link

Se’irim

Oprócz istot zwanych Shedim, demonologia zna bliźniacze określenie występujące w Starym Testamencie, zwane Se’irim. Shedim i Se’irim wydają się występować zamiennie, jednak analiza przekazów potwierdza, że są to oddzielne grupy duchów.

Se’irim dosłownie oznacza „włochate istoty” lub „włochate duchy”. Co ciekawe, wielu badaczy zastanawiało się nad ,,włochatością” owych istot do czasu, kiedy powstała teoria mówiąca o Se’irim jako włochatych kozach.vi Nie jest to zaskakujące, ponieważ judaizm posiadał już postać archanioła Azazela, który był przedstawiany jako kozioł. Zarówno jemu jak i Shedim oraz Se’irim składane były krwawe ofiary. Księga Kapłańska w 17 rozdziale pisze:

,,Odtąd nie będą składać ofiar demonom (hebrajskie słowo: włochaty lub kosmaty), z którymi uprawiali nierząd. Będzie to dla nich ustawa wieczysta dla ich pokoleń”viiKsięga Kapłańska

Tekst ukazuje, że mowa tu nie o złych duchach (Shedim), ale o złych istotach wyróżniających się obfitym owłosieniem. Księga sugeruje również negatywny charakter duchów, nakłaniających ludzi do grzechu nierządu oraz bałwochwalstwa.

ShedimSe’irim zazwyczaj przybierały “włochatą formę”, źródło obrazka:link

Podobieństwa

Shedim oraz Se’irim niewątpliwie wykazują podobne cechy. Są przedstawiane jako istoty złe, wymagające ofiar (także krwawych), nieustannie kuszące ludzi do zepsucia. Warto jednak pamiętać o kontekście religijnym w jakim były te istoty przedstawiane. Judaizm jest religią monoteistyczną, nie znajdującą miejsca dla innych istot niż Bóg lub sił pochodzących od Boga.

Demonologia doskonale rozumie wpływy przenikających się kultur, co z pewnością nastąpiło w konstrukcji pojęć Shedim oraz Se’irim. Zaskakująco dużo podobieństw można znaleźć pomiędzy opisami arabskich złych istot, a judaistycznymi złymi duchami. Ale to temat na oddzielny artykuł.


Przypisy:

i Biblia Tysiąclecia, Stary Testament, Księga Powtórzonego Prawa 32:1, dostępne wlink

ii Biblia Tysiąclecia, Stary Testament, Księga Psalmów 106:37. dostępne w: link

iii W. von Soden: The Ancient Orient: An Introduction to the Study of the Ancient Near East , Grand Rapids 1994, s. 199.

iv T. Bane: Encyclopedia of Demons in World Religions and Cultures, Jefferson 2007 , s. 286.

v J. Trachtenberg: Jewish Magic and Superstition. A Study in Folk Religion , Philadelphia 2004, s. 31.

vi L. Koehler: The Hebrew and Aramaic Lexicon of the Old Testament vol.2, Leiden 1994.

vii Biblia Tysiąclecia, Stary Testament, Księga Psalmów 17:7, dostępna w: link

Zostaw wiadomość

Leave a comment


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.


Etanol

4 lata ago

Kurde bele dobry artykuł. Takich jest jak na lekarstwo w internecie więc proszę o więcej. Lubię demonologię,trochę się tym zajmuję, ale pierwsze słyszę o tych istotach i fajnie się dowiedzieć czegoś nowego niż wszędzie przerabiana ars goetia do porzygania. Może trochę demonologii dalekowschodniej, bo o tym też jest malutko?

JamesSig

8 miesięcy ago

Website Security Test

Znajdziesz nas

Blogi

  • Krakowski Stańczyk

    Hucpa, swawola i łajdactwo w jednym.

  • Zielarski Alembik

    Zielono, zdrowo i ładnie. Czyli Cynthia w swoim żywiole ;)

Copyright 2017 © All Rights Reserved Okult.pl     Designed by Okult.pl